Korg X3 pojawił się w 1993 roku jako kolejna generacja cyfrowej stacji roboczej Korga. Łączył 32-głosowy generator, 200 Programów, 200 Combinations, 16-ścieżkowy sekwencer oraz stację dyskietek 3,5 cala. Był instrumentem zaprojektowanym zarówno do grania na żywo, jak i tworzenia kompletnych aranżacji bez konieczności korzystania z komputera.
X3 rozwijał koncepcję instrumentu, w którym syntezator, wielobrzmieniowe ustawienia, sekwencer i zapis danych tworzyły jedno kompletne środowisko pracy. Jego charakterystyczne brzmienie wyrastało z technologii Korga rozwijanej wcześniej w generacji M1, T i 01/W.
Kolejny etap rozwoju workstation Korga
Korg X3 pojawił się w okresie, gdy koncepcja stacji roboczej była już dobrze ugruntowana.
Kilka lat wcześniej ogromny sukces odniósł M1, a następnie pojawiły się kolejne konstrukcje rozwijające cyfrową syntezę PCM, wielobrzmieniowość i sekwencery.
X3 kontynuował tę filozofię, ale otrzymał większą bibliotekę materiału PCM oraz zestaw funkcji dobrze dopasowany do realiów produkcji muzycznej początku lat 90.
Największą siłą X3 nie był jeden spektakularny parametr. Liczyło się połączenie brzmień, Combinations, 16-ścieżkowego sekwencera i stacji dyskietek w jednym instrumencie. W 1993 roku taki zestaw naprawdę pozwalał przygotować dużą część utworu bez używania komputera.
AI² Synthesis
X3 należy do generacji instrumentów wykorzystujących rozwinięty przez Korga system AI² Synthesis.
Punktem wyjścia jest cyfrowy materiał PCM, który następnie można kształtować za pomocą kolejnych elementów toru syntezy.
Oznacza to, że fabryczne próbki stanowią dopiero materiał początkowy. Programista może zmieniać zachowanie dźwięku, dynamikę, filtrację, obwiednie i modulację, tworząc własne Programy.
6 MB ROM i 339 źródeł PCM
Biblioteka X3 wykorzystuje około 6 MB pamięci ROM zawierającej 339 źródeł PCM.
Z dzisiejszej perspektywy liczba megabajtów wygląda bardzo skromnie, ale w pierwszej połowie lat 90. pamięć próbek była niezwykle kosztowna.
Konstruktorzy musieli więc bardzo starannie dobierać materiał i maksymalnie wykorzystywać każdą dostępną próbkę.
Część materiału brzmieniowego nawiązuje do wcześniejszych instrumentów Korga, między innymi generacji T oraz 01/W. X3 nie zaczynał więc od zera, lecz rozwijał bibliotekę charakterystyczną dla workstation firmy.
Od fortepianu po cyfrowe pady
Fabryczny materiał obejmuje szeroki zestaw instrumentów potrzebnych w typowej workstation.
- fortepiany,
- electric piano,
- organy,
- gitary,
- basy,
- smyczki,
- instrumenty dęte,
- chóry,
- pady,
- brzmienia syntetyczne,
- zestawy perkusyjne.
Podobnie jak w innych Korgach tamtego okresu, dużą rolę odgrywają również typowo cyfrowe tekstury i pady, które nie próbują imitować konkretnego instrumentu akustycznego.
W X3 nie ma jeszcze dużego graficznego ekranu dotykowego, który pojawi się kilka lat później w kolejnych flagowych workstation Korga.
Obsługa opiera się na klasycznym wyświetlaczu, przyciskach funkcyjnych i bezpośrednim wyborze najważniejszych trybów pracy.
200 Programów
Podstawową jednostką brzmieniową X3 jest Program.
Instrument udostępnia 200 pozycji Program, obejmujących zarówno klasyczne barwy instrumentalne, jak i brzmienia syntetyczne.
Program można poddawać edycji, wykorzystując parametry generatora AI².
200 Combinations
Drugim bardzo ważnym trybem jest Combination.
Zamiast pojedynczego Programu można stworzyć bardziej złożone ustawienie wykorzystujące kilka barw jednocześnie.
W praktyce pozwala to przygotować:
- warstwy kilku brzmień,
- podział klawiatury,
- szerokie pady,
- połączenia fortepianu ze smyczkami,
- ustawienia przeznaczone do gry na scenie.
X3 posiada aż 200 ustawień Combination.
32 głosy polifonii
Generator X3 zapewnia maksymalnie 32 głosy polifonii.
W pierwszej połowie lat 90. był to parametr pozwalający tworzyć stosunkowo rozbudowane wielowarstwowe aranżacje.
Trzeba jednak pamiętać, że wielowarstwowe Programy i rozbudowane Combinations mogą zużywać więcej zasobów generatora.
Dlaczego X3 jest workstation?
Programy i synteza AI².
Złożone ustawienia wielobrzmieniowe.
16-ścieżkowe tworzenie utworów.
Zapis i wymiana danych na dyskietkach.
16-ścieżkowy sekwencer
X3 wyposażono w 16-ścieżkowy sekwencer, który pozwala przygotować kompletną wielopartiową aranżację.
Sekwencer współpracuje z wielobrzmieniowym generatorem X3, dzięki czemu poszczególne ścieżki mogą korzystać z różnych Programów.
W praktyce instrument pozwalał przygotować cały podkład: perkusję, bas, instrumenty harmoniczne, partie solowe i dodatkowe warstwy.
100 patternów
Ważną częścią sekwencera jest pamięć na 100 patternów.
Pattern może zawierać powtarzający się fragment muzyczny, który następnie wykorzystuje się w różnych miejscach aranżacji.
Jest to szczególnie przydatne w przypadku:
- partii perkusyjnych,
- powtarzających się figur basowych,
- riffów,
- krótkich motywów rytmicznych.
Dyskietka 3,5 cala – wtedy podstawowy nośnik danych
Na panelu X3 znalazła się stacja dyskietek 3,5 cala.
Dzisiaj taki nośnik wygląda archaicznie, ale w 1993 roku był niezwykle ważnym elementem workstation.
Dyskietka pozwalała zachować:
- utwory z sekwencera,
- ustawienia instrumentu,
- dane Programów i Combinations,
- pliki Standard MIDI File.
To właśnie stacja dyskietek zmieniała X3 z instrumentu przeznaczonego wyłącznie do grania w prawdziwe narzędzie produkcyjne. Gotową pracę można było zapisać, przenieść i ponownie wczytać.
Standard MIDI File
Bardzo ważna była możliwość pracy ze standardem MIDI File.
Utwór przygotowany w X3 nie musiał pozostawać zamknięty wyłącznie w wewnętrznym formacie Korga.
Dane można było przenosić pomiędzy workstation a zewnętrznym sekwencerem komputerowym, co na początku lat 90. miało coraz większe znaczenie.
Brzmieniowe DNA wcześniejszych Korgów
X3 nie powstał w próżni.
W jego bibliotece można odnaleźć materiał i charakter brzmieniowy związany z wcześniejszymi workstation firmy.
Dotyczy to szczególnie generacji T oraz 01/W.
W X3 część wcześniejszych pomysłów została zachowana, ale pojawiły się również nowe i poprawione próbki.
Jest to charakterystyczne dla rozwoju workstation Korga: kolejne generacje nie odcinały się całkowicie od poprzedników. Często zachowywały najbardziej użyteczny materiał, dodając nowe multisample, Programy i rozwiązania systemowe.
X3 miał również wersję modułową
Rodzina obejmowała także Korga X3R, czyli wersję modułową pozbawioną klawiatury.
Takie rozwiązanie było szczególnie atrakcyjne dla studiów, w których głównym kontrolerem była jedna klawiatura MIDI, a kolejne generatory dźwięku montowano w racku.
Całą złożoną workstation obsługuje się za pomocą niewielkiego wyświetlacza i zestawu fizycznych przycisków.
Wymagało to więcej znajomości struktury instrumentu niż we współczesnych workstation, ale po opanowaniu systemu X3 pozwalał na bardzo samodzielną pracę.
Jak X3 wypada dzisiaj?
Współczesny użytkownik może spojrzeć na 6 MB PCM, 32 głosy polifonii i dyskietkę 3,5 cala jak na ogromne ograniczenia.
To jednak niewłaściwy sposób oceniania instrumentu powstałego w 1993 roku.
X3 należy traktować jako kompletną stację roboczą zaprojektowaną w czasach, kiedy komputer muzyczny nie był jeszcze oczywistym centrum każdego studia.
Brzmienia mają wyraźny cyfrowy charakter pierwszej połowy lat 90., który dziś sam w sobie może być atrakcyjny.
Programy, Combinations, sekwencer i zapis na dyskietce tworzą zamknięte środowisko do pracy nad utworem.
6 MB nie pozwala na poziom szczegółowości współczesnych bibliotek samplowych.
Niewielki ekran wymaga więcej poruszania się po menu niż współczesne interfejsy graficzne.
Najważniejsze dane techniczne
| Model | Korg X3 |
|---|---|
| Rok wprowadzenia | 1993 |
| Typ | Music Workstation |
| Synteza | AI² Synthesis |
| Polifonia | 32 głosy |
| Programy | 200 |
| Combinations | 200 |
| PCM ROM | około 6 MB |
| Materiał PCM | 339 źródeł / multisampli |
| Sekwencer | 16 ścieżek |
| Pamięć sekwencera | około 32 000 nut |
| Songs | 10 |
| Patterny | 100 |
| Nośnik danych | stacja dyskietek 3,5 cala |
| Zapis utworów | format własny Korga oraz Standard MIDI File |
| Zapis ustawień | dane instrumentu mogą być zachowywane na dyskietce |
| Wersja modułowa | Korg X3R |
Korg X3 – galeria
X3 należy do okresu, w którym cyfrowa stacja robocza miała rzeczywiście zastępować dużą część domowego studia.
200 Programów, 200 Combinations, 32-głosowa polifonia i biblioteka 339 źródeł PCM tworzyły podstawę brzmieniową.
Równie ważny był jednak 16-ścieżkowy sekwencer z pamięcią około 32 000 nut, 100 patternami i miejscem na 10 utworów.
Dzięki stacji dyskietek gotową pracę można było zapisać, ponownie wczytać lub przenieść do innego środowiska poprzez Standard MIDI File.
Z dzisiejszej perspektywy X3 nie imponuje liczbami, ale jego znaczenie polega właśnie na kompletności. Syntezator, wielobrzmieniowe Combinations, sekwencer i nośnik danych znajdowały się w jednym urządzeniu.
To jeden z instrumentów, które dobrze pokazują drogę Korga od klasycznych workstation końca lat 80. do znacznie bardziej rozbudowanych modeli, które pojawiły się kilka lat później.