KORG Triton (1999)

Następca Korga Trinity

Bezpośrednim poprzednikiem Tritona był Korg Trinity z 1995 roku.

Trinity wyznaczył bardzo wysoki standard jakości dźwięku i wprowadził do profesjonalnej workstation między innymi nowoczesny interfejs oparty na ekranie dotykowym.

Był jednak instrumentem kosztownym. Projektując Tritona, Korg chciał stworzyć następcę zachowującego klasę flagowej workstation, ale dostępnego dla szerszej grupy muzyków.

Cztery elementy jednej workstation

HI – Hyper Integrated Synthesis

Sercem Tritona jest HI – Hyper Integrated Synthesis System.

Generator wykorzystuje materiał PCM próbkowany z częstotliwością 48 kHz, który następnie może być poddawany rozbudowanej syntezie.

Program może korzystać z jednego lub dwóch oscylatorów. Każdy z nich otrzymuje własne źródło PCM oraz zestaw parametrów odpowiedzialnych za wysokość, filtr, głośność i modulację.

32 MB PCM – niewiele dziś, bardzo dużo wtedy

Fabryczna biblioteka Tritona zajmuje 32 MB pamięci ROM.

Dzisiaj pojedynczy wirtualny fortepian może wykorzystywać bibliotekę wielokrotnie większą niż cały Triton.

Na przełomie lat 90. i 2000. liczyło się jednak przede wszystkim umiejętne wykorzystanie dostępnej pamięci.

Korg zgromadził w niej bardzo różnorodny materiał:

• fortepiany i electric piano,
• organy,
• gitary i basy,
• smyczki,
• instrumenty dęte,
• chóry,
• pady i tekstury,
• syntetyczne przebiegi falowe,
• rozbudowaną sekcję perkusyjną,
• materiał przygotowany z myślą o muzyce dance, R&B i elektronice.

Inny charakter niż Trinity

Triton nie miał brzmieć dokładnie tak samo jak jego poprzednik.

Trinity był ceniony za wyjątkową przejrzystość i otwartą górę pasma. Triton otrzymał natomiast bardziej masywny charakter w środkowym i dolnym zakresie.

Bardzo dobrze sprawdzało się to w muzyce pop, hip-hop, R&B, dance i elektronice, czyli gatunkach, które na przełomie wieków coraz mocniej korzystały z cyfrowych workstation.

62 głosy polifonii

Oryginalny Triton oferuje maksymalnie 62 głosy w trybie Single.

Program wykorzystujący dwa oscylatory zużywa dwa głosy generatora, dlatego w trybie Double dostępne jest maksymalnie około 31 równoczesnych nut.

W porównaniu z 32-głosowym Trinity był to bardzo wyraźny krok naprzód.

Program i Combination

Podobnie jak we wcześniejszych workstation Korga, podstawowym pojedynczym brzmieniem jest Program.

Kilka Programów można następnie połączyć w trybie Combination.

Combination może wykorzystywać do ośmiu Timbres, co pozwala tworzyć:

• warstwy kilku brzmień,
• podziały klawiatury,
• połączenia zależne od velocity,
• złożone ustawienia MIDI,
• bardzo szerokie pady i tekstury,
• kompletne ustawienia koncertowe.

Filtry i modulacja

Materiał PCM można znacznie przekształcić za pomocą sekcji filtrów, obwiedni i LFO.

Triton nie jest więc wyłącznie odtwarzaczem gotowych próbek. Jego fabryczne multisample stanowią materiał początkowy, z którego można budować zupełnie nowe Programy.

Rozbudowana modulacja pozwala uzależniać parametry od velocity, aftertouch, joysticka, ribbon controllera, LFO i innych kontrolerów.

TouchView – ekran dotykowy 320 × 240

Centralną część panelu zajmuje dotykowy wyświetlacz TouchView o rozdzielczości 320 × 240 pikseli.

Dzisiejsze ekrany mają oczywiście nieporównywalnie większą rozdzielczość, ale pod koniec lat 90. bezpośrednie dotykanie parametrów było w syntezatorze rozwiązaniem bardzo nowoczesnym.

Szczególnie przy samplerze, efektach i sekwencerze duży ekran znacząco ułatwia obsługę.

Kontrolery czasu rzeczywistego

Triton nie ogranicza obsługi wyłącznie do ekranu.

Do dyspozycji są:

• joystick,
• ribbon controller,
• dwa programowalne przełączniki SW1 i SW2,
• cztery programowalne pokrętła Real-Time Control,
• trzy regulatory sekcji arpeggiatora.

Dzięki temu wiele parametrów można zmieniać podczas gry bez wchodzenia do ekranów edycyjnych.

Sampler – jedna z największych przewag Tritona

W przeciwieństwie do wielu workstation swojej epoki Triton otrzymał pełnoprawną sekcję samplera już w podstawowej konstrukcji.

Próbki mogą być nagrywane w jakości 16-bit / 48 kHz.

Standardowo instrument posiada 16 MB pamięci RAM, którą można rozszerzyć do 64 MB za pomocą modułów SIMM.

WAV, AIFF, AKAI i dane Trinity

Triton nie ogranicza użytkownika wyłącznie do próbek nagranych bezpośrednio w instrumencie.

System obsługuje między innymi:

• WAV,
• AIFF,
• AKAI S1000 / S3000,
• dane samplera Korg Trinity.

Dzięki temu można było korzystać z istniejących bibliotek sampli i włączać je do własnych Programów.

Edycja próbek bez komputera

Materiał można edytować bez opuszczania instrumentu.

Dostępne są między innymi funkcje:

• Cut,
• Copy,
• Paste,
• Mix,
• Normalize,
• Reverse,
• Rate Convert,
• Volume Ramp.

Kolejne aktualizacje systemu rozbudowały sampler jeszcze bardziej, dodając między innymi Time Slice, Time Stretch i Crossfade Loop.

Efekty – bardzo mocna strona Tritona

Tor efektowy jest jednym z największych rozwinięć względem wcześniejszych workstation.

Dostępne są 102 typy efektów insertowych oraz 89 typów przeznaczonych dla sekcji Master.

Obejmują one między innymi:

• pogłosy,
• delay,
• chorus,
• flanger,
• phaser,
• kompresory,
• equalizery,
• distortion,
• efekty modulacyjne,
• procesory specjalne.

Podwójny polifoniczny arpeggiator

Triton znacząco rozwinął klasyczną ideę arpeggiatora.

Zamiast prostego odtwarzania kolejnych nut akordu otrzymujemy generator całych muzycznych fraz.

System posiada 232 wzory arpeggio, z czego 180 jest przygotowanych fabrycznie.

Dwa arpeggiatory jednocześnie

W trybach Combination i Sequencer można uruchomić dwa niezależne polifoniczne arpeggiatory.

Jeden może na przykład tworzyć linię basową, podczas gdy drugi generuje rytmiczny pattern syntezatora albo partię perkusyjną.

Dzięki temu pojedyncze Combination może zachowywać się niemal jak niewielki system aranżacyjny.

Arpeggiator jako sekcja rytmiczna

Szczególnie ważne było wykorzystanie arpeggiatora do tworzenia partii perkusyjnych.

Triton może generować rozbudowane rytmy, które reagują na tempo i współpracują z pozostałymi elementami Combination.

Rozwiązanie to bardzo dobrze sprawdzało się zarówno podczas komponowania, jak i na scenie.

16-ścieżkowy sekwencer

Triton wyposażono w 16-ścieżkowy sekwencer MIDI.

Sekwencer może zapisywać kompletne wielościeżkowe aranżacje i współpracuje bezpośrednio z Programs, Combinations, arpeggiatorami i efektami.

RPPR – Realtime Pattern Play/Recording

Jedną z najbardziej kreatywnych funkcji Tritona jest RPPR.

Gotowe patterny można przypisać do poszczególnych klawiszy, a następnie wywoływać je w czasie rzeczywistym.

Mogą to być:

• rytmy,
• linie basowe,
• frazy instrumentalne,
• efekty rytmiczne,
• powtarzające się fragmenty aranżacji.

Dla producentów muzyki elektronicznej jest to bardzo szybki sposób budowania struktury utworu.

Standard MIDI File

Triton odczytuje i zapisuje Standard MIDI Files w formatach 0 i 1.

Gotową sekwencję można więc przenosić pomiędzy instrumentem a komputerowym programem DAW.

Stacja dyskietek 3,5 cala

Oryginalny Triton pochodzi jeszcze z czasów, gdy podstawowym wymiennym nośnikiem danych była dyskietka.

Wbudowana stacja obsługuje nośniki 2DD i 2HD.

Za jej pomocą można zapisywać między innymi:

• Programy,
• Combinations,
• sekwencje,
• dane użytkownika.

Opcjonalne SCSI

Przy pracy z samplerem pojemność dyskietki szybko stawała się niewystarczająca.

Dlatego Triton można było rozbudować o opcjonalny interfejs EXB-SCSI.

Pozwalał on korzystać z zewnętrznych urządzeń pamięci masowej znacznie lepiej nadających się do przechowywania sampli.

EXB-PCM – rozbudowa biblioteki brzmień

Oryginalny Triton posiada miejsca dla dwóch opcjonalnych rozszerzeń EXB-PCM.

Korg przygotował serię tematycznych kart zawierających dodatkowy materiał PCM i nowe Programy.

Dzięki temu instrument można było dostosować do własnych potrzeb, rozbudowując go na przykład o wyspecjalizowane brzmienia orkiestrowe, fortepianowe czy elektroniczne.

EXB-MOSS – drugi silnik syntezatora

Jeszcze ciekawszą opcją była karta EXB-MOSS.

Dodawała ona sześciogłosowy generator MOSS oparty na technologiach modelowania DSP.

Dzięki niej Triton nie musiał ograniczać się do syntezy PCM.

Jeden instrument mógł łączyć fabryczny silnik HI z zupełnie innym typem generowania dźwięku.

Sześć analogowych wyjść

Na tylnej ściance znajdują się:

• główne wyjście L/Mono,
• główne wyjście R,
• Individual Out 1,
• Individual Out 2,
• Individual Out 3,
• Individual Out 4.

Cztery dodatkowe wyjścia są szczególnie przydatne w studiu, ponieważ pozwalają skierować wybrane partie na osobne kanały zewnętrznego miksera.

Wejścia audio dla samplera

Triton posiada dwa wejścia audio oznaczone L i R.

Mogą one pracować z sygnałem liniowym lub mikrofonowym i służą przede wszystkim do nagrywania materiału bezpośrednio do samplera.

Możliwe jest także ponowne próbkowanie materiału generowanego przez sam instrument.

MIDI i TO HOST

Do współpracy z innymi instrumentami i komputerem służą:

• MIDI IN,
• MIDI OUT,
• MIDI THRU,
• port TO HOST.

Triton może więc działać jako centralny element większego zestawu MIDI albo być sterowany z zewnętrznego sekwencera.

Trzy wersje pierwszej generacji

Triton stał się całą rodziną instrumentów

Sukces pierwszej generacji doprowadził do powstania kolejnych wyspecjalizowanych wersji.

Brzmienie Tritona w muzyce przełomu wieków

Triton stał się bardzo popularnym narzędziem producentów i muzyków różnych gatunków.

Szczególnie mocno kojarzony jest z produkcjami popowymi, hip-hopem, R&B i muzyką elektroniczną pierwszych lat XXI wieku.

W materiałach Korga w kontekście Tritona pojawiają się między innymi:

• Timbaland,
• The Neptunes,
• Swizz Beatz,
• Massive Attack,
• Moby,
• Orbital,
• Utada Hikaru.

Dlaczego Triton nadal jest interesujący?

Współczesne workstation mają wielogigabajtowe biblioteki, setki głosów polifonii i ekrany o nieporównywalnie większej rozdzielczości.

Triton nadal ma jednak bardzo wyraźną własną tożsamość.

Jego Programy, pady, basy, brzmienia elektroniczne, perkusja i charakter efektów są mocno związane z konkretną epoką produkcji muzycznej.

Podobnie jak wcześniej M1, z czasem przestał być oceniany wyłącznie według kryterium realizmu.

Dzisiaj coraz częściej sięga się po niego właśnie dlatego, że brzmi jak Triton.

Triton powrócił jako instrument programowy

Po dwóch dekadach Korg odtworzył oryginalny system HI w formie instrumentu programowego należącego do KORG Collection.

Wersja software zawiera także ogromną bibliotekę danych z historycznych rozszerzeń EXB-PCM, dzięki czemu charakterystyczne brzmienie Tritona można wykorzystywać we współczesnym środowisku DAW.

Najważniejsze dane techniczne