KETRON SD90 (2018)

Nie syntezator bez klawiszy, lecz kompletna stacja sceniczna

Najprostszy sposób opisania SD90 to: Ketron SD9 bez wbudowanej klawiatury. Takie określenie jest jednak tylko częściowo wystarczające.

SD90 został pomyślany jako centrum większego zestawu. Zamiast narzucać użytkownikowi konkretną mechanikę klawiatury, pozwala wykorzystać dokładnie taki kontroler, jaki najlepiej odpowiada sposobowi gry.

Modułowy odpowiednik SD9

Ketron SD90 należy do tej samej generacji technologicznej co klawiaturowy SD9 i przejmuje jego zasadnicze możliwości muzyczne.

Oznacza to znacznie więcej niż zwykły bank brzmień. SD90 jest pełnym automatycznym aranżerem mogącym reagować na akordy wykonywane na zewnętrznej klawiaturze i generować kompletny akompaniament.

W przeciwieństwie do typowego modułu GM nie służy więc tylko do odbierania nut MIDI. Może samodzielnie prowadzić sekcję rytmiczną, bas, partie harmoniczne i gitarowe, podczas gdy muzyk wykonuje partię solową.

128 głosów i 64-częściowa wielobrzmieniowość

Generator SD90 oferuje 128-głosową polifonię oraz aż 64-częściową wielobrzmieniowość.

Taka architektura ma szczególne znaczenie w aranżerze. Instrument musi przecież jednocześnie obsługiwać partię wykonywaną przez muzyka, sekcję automatycznego akompaniamentu, perkusję, bas i dodatkowe ścieżki.

Duża polifonia pozwala również swobodnie stosować warstwy brzmień bez szybkiego wycinania wcześniej zagranych nut.

Duża biblioteka brzmień

SD90 udostępnia bardzo rozbudowany zestaw dźwięków przeznaczonych zarówno do grania na żywo, jak i obsługi plików MIDI.

• 672 brzmienia GM,
• 5 głównych banków brzmieniowych,
• 61 zestawów perkusyjnych,
• 368 fabrycznych Preset Voices,
• 1500 lokalizacji User Voices,
• programowalną listę 80 Voices przypisywanych również do stylów.

Biblioteka obejmuje między innymi fortepiany, electric piano, organy, smyczki, instrumenty dęte, gitary, basy, syntezatory, chóry i instrumenty solowe.

Fortepiany i brzmienia solowe

Ketron od wielu lat dużą wagę przykłada do naturalnego charakteru instrumentów akustycznych.

SD90 oferuje między innymi stereofoniczne fortepiany Classical i Modern oraz wielowarstwowe brzmienia electric piano.

Ciekawie wypadają również barwy solowe: skrzypce, flety, oboje, instrumenty dęte, gitary i saksofony.

Ich zadaniem nie jest wyłącznie dobre brzmienie pojedynczej próbki. Programowanie wykorzystuje również naturalne vibrato, wybrzmienie, artykulację i efekty DSP.

Brzmienia można bardzo mocno modyfikować

Gotowe Voices są dopiero punktem wyjścia. SD90 posiada rozbudowane funkcje edycji oraz możliwość tworzenia własnych ustawień.

Do dyspozycji znajdują się między innymi:

• filtr i rezonans sterowane w czasie rzeczywistym,
• V-Tone,
• 2nd Voice,
• Advanced Voice Editing,
• Live EFX Chain,
• portamento,
• obsługa aftertouch pochodzącego z kontrolera.

400 stylów – serce automatycznego aranżera

Najważniejszą częścią SD90 pozostaje oczywiście Arranger.

Instrument zawiera 400 fabrycznych stylów obejmujących ogromny zakres muzyki: pop, rock, dance, ballady, jazz, swing, muzykę latynoską, folk, country, muzykę klubową i wiele innych gatunków.

Każdy styl może reagować w czasie rzeczywistym na akordy wykonywane przez muzyka, automatycznie dostosowując harmonię całego zespołu akompaniującego.

140 Live Styles – tu zaczyna się charakter Ketrona

Spośród 400 stylów aż 140 stanowią Live Styles.

I właśnie określenie „Live” jest tutaj kluczowe. Ketron od dawna rozwija koncepcję łączenia klasycznych danych MIDI z prawdziwymi nagraniami muzyków.

Zamiast generować wszystko wyłącznie za pomocą pojedynczych sampli, aranżer może wykorzystać gotowe, zsynchronizowane fragmenty audio.

Live Drums – prawdziwy perkusista w aranżerze

SD90 może wykorzystywać do 100 stereofonicznych Live Drums.

Są to nagrane partie perkusyjne odtwarzane w synchronizacji z tempem stylu. Technologia time-stretchingu pozwala zmieniać tempo bez klasycznego podnoszenia lub obniżania wysokości dźwięku.

Dzięki temu groove zachowuje wiele niuansów, których trudno oczekiwać od klasycznego sekwencjonowania pojedynczych próbek MIDI.

150 Audio Live Guitars

Podobną filozofię zastosowano w partiach gitarowych.

W SD90 znajduje się 150 Audio Live Guitars obejmujących między innymi:

• gitary akustyczne,
• gitary folkowe,
• gitary elektryczne,
• gitary nylonowe.

Partie są dostosowywane do akordów rozpoznawanych przez aranżer, dzięki czemu mogą pracować jako część automatycznego zespołu.

530 Grooves i 159 pętli Audio Drum

Bibliotekę rytmiczną uzupełnia 530 dodatkowych Grooves obejmujących między innymi perkusję latynoską, brazylijską oraz różnego rodzaju pętle rytmiczne.

Do tego dochodzi 159 pociętych pętli Audio Drum, które można synchronizować z aranżacją.

W efekcie sekcja rytmiczna SD90 jest znacznie bardziej zróżnicowana niż typowy zestaw MIDI drums.

Styl nie jest jedną niezmienną pętlą

Podczas występu strukturę akompaniamentu można zmieniać w czasie rzeczywistym.

Do dyspozycji są:

• cztery podstawowe wariacje ABCD,
• Fill In,
• Break,
• Intro,
• Ending,
• Manual Bass,
• Pianist Mode,
• Bassist Mode.

Dzięki temu styl może podążać za przebiegiem utworu zamiast bez końca powtarzać tę samą aranżację.

Live Modeling – styl można przebudować

SD90 nie ogranicza użytkownika do fabrycznej postaci akompaniamentów.

Funkcja Live Modeling pozwala modyfikować elementy stylu i zastępować je innymi partiami dostępnymi w module.

Do tego dochodzi pełny Style Edit umożliwiający tworzenie i modyfikowanie własnych Patternów.

Launchpad – SD90 wychodzi poza klasyczny arranger

Jedną z ciekawszych funkcji jest Launchpad.

Pozwala budować projekty oparte na Padach, scenach, pętlach audio i danych MIDI, a następnie uruchamiać je podczas występu.

• do 2048 projektów Launchpad,
• 12 Padów,
• 6 Scenes,
• jednoczesne odtwarzanie do 3 plików WAV,
• time stretching,
• synchronizacja MIDI,
• Drum Kit Looper.

To funkcja znacznie bliższa współczesnej pracy z pętlami i klipami niż tradycyjnemu automatycznemu keyboardowi.

7-calowy ekran dotykowy

Centralnym elementem obsługi SD90 jest 7-calowy kolorowy ekran TFT o rozdzielczości 800 × 480 pikseli.

Ekran jest pojemnościowy i pozwala bezpośrednio wybierać brzmienia, style, pliki, ustawienia miksera i wiele funkcji edycyjnych.

Fizyczne przyciski pozostawiono dla funkcji, do których podczas występu trzeba mieć natychmiastowy dostęp.

To rozsądny kompromis: ekran zapewnia elastyczność, ale podstawowych zmian nie trzeba wykonywać wyłącznie poprzez menu.

Podwójny odtwarzacz multimedialny

SD90 jest także zaawansowanym odtwarzaczem scenicznym.

System Double Player może obsługiwać wiele popularnych formatów:

• WAV,
• MP3,
• MIDI,
• MP4,
• AVI,
• MOV,
• FLV,
• CDG,
• JPG,
• TXT,
• PDF.

Dzięki temu moduł może obsługiwać nie tylko muzykę, lecz także teksty, multimedia i materiały pomocnicze potrzebne podczas występu.

Audio Multitrack – sześć niezależnych torów

Bardzo praktyczną funkcją sceniczną jest Audio Multitrack Player 5+1.

Pozwala odtwarzać sześć ścieżek audio, których poziomy można regulować niezależnie.

W praktyce utwór może być przygotowany jako kilka osobnych Stemów: przykładowo perkusja, bas, instrumenty harmoniczne, chóry czy inne partie.

Podczas koncertu wybrane elementy można wyciszyć i wykonać samodzielnie.

Nagrywanie Audio i MIDI

SD90 potrafi nie tylko odtwarzać materiał, ale również go rejestrować.

Nagrywanie audio pozwala zapisać stereofoniczną ścieżkę WAV, a wbudowane narzędzia umożliwiają podstawową obróbkę, między innymi cięcie i normalizację.

Nagrywanie MIDI może natomiast pracować w dwóch głównych trybach:

• Phrase – do krótszych fragmentów i wzorów,
• Song – do pełniejszych struktur utworu.

Dwa procesory DSP

Sekcja efektowa jest odpowiednio rozbudowana do zastosowań scenicznych.

SD90 posiada dwa procesory DSP oraz dwie niezależne sekcje pogłosowe.

Dostępne efekty obejmują między innymi:

• Reverb,
• Chorus,
• Flanger,
• Phaser,
• Tremolo,
• Rotary Speaker,
• Auto Pan,
• Echo i Delay,
• Equalizer,
• Distortion,
• Amp Simulator,
• Compressor,
• Filter.

Do dyspozycji jest również 64 Insert EFX Chains, w tym dziesięć programowalnych przez użytkownika.

Mikrofon bez dodatkowego procesora

SD90 został przygotowany z myślą o muzyku, który podczas występu również śpiewa.

Moduł posiada wejście mikrofonowe oraz własną sekcję efektów wokalnych, dzięki czemu w wielu sytuacjach nie trzeba stosować osobnego procesora.

Voicetron – harmonie wokalne

Wbudowany 3-Voice Voicetron może tworzyć dodatkowe głosy harmoniczne na podstawie partii wykonywanej przez wokalistę.

Dostępne są między innymi:

• Manual,
• Unison,
• MIDI Mode,
• Pitch Correction,
• AutoTune,
• Harmony Duet,
• Harmony Trio.

Dziesięć lokalizacji User Voicetron pozwala zapisać własne konfiguracje.

Nie tylko dla klawiszowców

Jednym z ciekawszych elementów SD90 jest wejście Instrument / Guitar.

W trybie Guitar sygnał instrumentu może być przepuszczony przez wewnętrzne efekty.

Oznacza to, że SD90 może pełnić rolę części zestawu również dla gitarzysty korzystającego z przygotowanych aranżacji, plików czy akompaniamentów.

MIDI – tutaj modułowa forma pokazuje największy sens

Ponieważ SD90 nie posiada własnej klawiatury, sterowanie MIDI jest jednym z fundamentów konstrukcji.

Na tylnej ściance znajdują się:

• MIDI IN 1 przeznaczone m.in. dla GM,
• MIDI IN 2 dedykowane klawiaturze,
• MIDI OUT,
• MIDI THRU.

Można również przesyłać MIDI przez USB.

Gotowe tryby dla różnych muzyków

SD90 nie wymaga budowania konfiguracji MIDI od zera dla każdego rodzaju kontrolera.

Dostępne są specjalne Play Modes, przygotowujące system do konkretnego zastosowania.

Świetne rozwiązanie dla akordeonisty MIDI

To właśnie modułowa konstrukcja sprawia, że SD90 jest szczególnie atrakcyjny dla użytkowników akordeonów elektronicznych i MIDI.

Dedykowane tryby automatycznie konfigurują kanały dla prawej ręki, lewej ręki i basu.

Akordeonista może więc sterować kompletnym aranżerem bez konieczności ustawiania dodatkowej klawiatury.

Możliwe jest zarówno automatyczne prowadzenie stylu, jak i używanie SD90 wyłącznie jako wysokiej klasy modułu brzmieniowego.

Registrations – ogromna wygoda na scenie

Profesjonalny aranżer musi pozwalać błyskawicznie przywołać komplet ustawień przygotowanych dla konkretnego utworu.

SD90 posiada aż 4 banki po 1024 Registrations.

Registration może zapamiętać praktycznie kompletną konfigurację panelu i funkcji instrumentu.

16 GB pamięci i kilka sposobów podłączenia nośników

SD90 wyposażono w wewnętrzną pamięć o pojemności 16 GB.

Do dyspozycji użytkownika są również:

• 3 porty USB Host,
• 1 port USB Device,
• czytnik kart SD.

Dzięki temu można łatwo przenosić własne style, podkłady, pliki MIDI, nagrania audio i pozostałe dane.

Wyjście wideo i karaoke

Moduł może współpracować również z zewnętrznym monitorem.

Funkcja Video Monitor Out pozwala wyświetlać między innymi teksty utworów i informacje karaoke.

Jest to szczególnie użyteczne podczas występów z wokalem, karaoke lub pracy estradowej.

SD90 na scenie

Właśnie podczas występu widać, dlaczego Ketron określa ten instrument mianem PRO Live Station.

Jeden moduł może obsługiwać:

• brzmienie klawiatury,
• automatyczny aranżer,
• Live Drums i Live Guitars,
• podkłady WAV i MP3,
• pliki MIDI,
• Multitrack Audio,
• mikrofon i harmonizer wokalny,
• efekty,
• Launchpad,
• sterowanie zewnętrznymi urządzeniami MIDI.

W wielu zastosowaniach oznacza to, że jeden niewielki moduł może zastąpić kilka osobnych urządzeń scenicznych.

Dlaczego moduł zamiast kolejnego keyboardu?

SD90 daje jedną bardzo dużą swobodę: nie wymusza konkretnej klawiatury.

Jeżeli ktoś lubi ciężką mechanikę fortepianową, może podłączyć 88-klawiszowy master keyboard. Do szybkiej gry organowej lub syntezatorowej może wykorzystać lekką klawiaturę 61-klawiszową.

Gdy za kilka lat zmieni się ulubiona klawiatura, cały moduł aranżacyjny może pozostać ten sam.

Dodatkową zaletą jest oszczędność miejsca: nie trzeba stawiać drugiego pełnowymiarowego keyboardu tylko po to, aby uzyskać dostęp do jego brzmień i stylów.

Co najbardziej odróżnia SD90 od typowego modułu?

Nie są to same liczby w specyfikacji.

Najbardziej charakterystyczna jest filozofia Ketrona: połączenie MIDI z prawdziwym audio.

Live Drums, Live Guitars i Grooves sprawiają, że akompaniament może mieć znacznie bardziej naturalny charakter niż sekwencja zbudowana wyłącznie z pojedynczych nut MIDI.

Dla muzyka wykonującego muzykę na żywo właśnie ten element może mieć większe znaczenie niż liczba dodatkowych presetów.

Najważniejsze dane techniczne

Ketron SD90 – galeria

Brak klawiatury pozwolił zamknąć ogromną liczbę funkcji w stosunkowo kompaktowej obudowie. Centralnym punktem panelu jest ekran dotykowy, ale najważniejsze funkcje sceniczne zachowały własne fizyczne przyciski.