Korg TRITON-Rack przeniósł charakterystyczne brzmienie i funkcje samplera pierwszej generacji Tritona do kompaktowej obudowy rack 2U. Nie był jednak tylko Tritonem pozbawionym klawiatury: oferował znacznie większą pamięć Programów i Combinations, możliwość instalacji aż ośmiu rozszerzeń EXB-PCM oraz szereg opcjonalnych interfejsów, dzięki którym mógł stać się potężnym centrum brzmieniowym studia MIDI.
TRITON-Rack pojawił się rok po pierwszej generacji Tritona. Zachował charakterystyczny generator HI i funkcje samplera, ale otrzymał konstrukcję przygotowaną przede wszystkim do pracy studyjnej: ogromną liczbę pamięci brzmień, 16-partowy tryb Multi oraz wyjątkowo rozbudowany system opcjonalnych kart.
Specjalistyczna odmiana rodziny Triton
Pierwszy Korg Triton zadebiutował w 1999 roku jako następca Trinity.
Rok później pojawił się TRITON-Rack.
Zamiast tworzyć zwykłą wersję bez klawiatury, Korg wykorzystał modułową konstrukcję do znacznego zwiększenia możliwości rozbudowy.
Klawiatura, ekran dotykowy, sekwencer, sampler i generator HI w kompletnej workstation.
Generator HI i sampler w module 2U, przygotowanym przede wszystkim do współpracy z klawiaturą sterującą, sekwencerem lub komputerem.
To nie jest workstation z własną klawiaturą i sekwencerem
Najważniejszą różnicą konstrukcyjną jest sposób wykorzystania Racka.
Klawiaturowy Triton był kompletną Music Workstation z własnym 16-ścieżkowym sekwencerem.
TRITON-Rack został natomiast zaprojektowany przede wszystkim jako wielobrzmieniowy moduł studyjny.
Do pracy z wieloma partiami służy Multi Mode, pozwalający wykorzystać instrument jako 16-partowy generator sterowany MIDI.
Typowy zestaw studyjny mógł więc wyglądać tak: komputer lub zewnętrzny sekwencer wysyłał dane MIDI do TRITON-Racka, a moduł jednocześnie odtwarzał wiele różnych Programów na niezależnych kanałach MIDI.
HI – Hyper Integrated Synthesis
TRITON-Rack wykorzystuje generator HI – Hyper Integrated znany z pierwszej generacji Tritona.
Punktem wyjścia są cyfrowe multisample zapisane w pamięci PCM.
Następnie materiał przechodzi przez kolejne etapy syntezy:
Dzięki temu TRITON-Rack nie jest tylko urządzeniem do odtwarzania gotowych presetów.
Programy można bardzo głęboko edytować, zmieniając między innymi źródła PCM, filtry, obwiednie, modulację, routing i efekty.
2057 Programów i 1664 Combinations
Jedną z największych różnic w stosunku do pierwszego Tritona jest znacznie większa wewnętrzna pamięć ustawień.
TRITON-Rack może przechowywać aż 2057 Programów oraz 1664 Combinations.
To bardzo duża liczba, szczególnie jak na instrument zaprojektowany na początku XXI wieku.
Tak duża przestrzeń pamięci ma szczególny sens właśnie w Racku, ponieważ instrument może jednocześnie korzystać z wielu opcjonalnych bibliotek EXB-PCM.
Program, Combination i Multi
Pojedyncze brzmienie utworzone z materiału PCM, filtrów, obwiedni, modulacji i efektów.
Złożone ustawienie składające się z wielu Programów, przeznaczone między innymi do warstw i splitów.
Tryb przeznaczony do pracy wielokanałowej z zewnętrznym sekwencerem albo programem DAW.
Własne sample i multisample mogą stać się kolejnym źródłem nowych Programów.
Charakterystyczne brzmienie Tritona
TRITON-Rack należy do tej samej rodziny brzmieniowej co pierwsza generacja klawiaturowego Tritona.
Biblioteka obejmuje szeroki zakres instrumentów:
- fortepiany i electric piano,
- organy,
- smyczki,
- instrumenty dęte,
- gitary i basy,
- chóry,
- pady,
- leady,
- brzmienia syntetyczne,
- zestawy perkusyjne i efekty.
Szczególnie charakterystyczne dla generacji Tritona są pady, syntetyczne tekstury, basy i brzmienia wykorzystywane w muzyce dance, pop, hip-hop i R&B przełomu wieków.
Brak klawiatury i dużego ekranu oznacza zupełnie inną filozofię obsługi niż w klasycznej workstation.
TRITON-Rack został zaprojektowany do zamontowania w studyjnym lub scenicznym racku i sterowania z zewnętrznej klawiatury, komputera albo sprzętowego sekwencera.
Podwójny polifoniczny arpeggiator
Z rodziny Triton pochodzi również bardzo rozbudowana sekcja arpeggiatora.
Nie jest to jedynie klasyczny układ, który odtwarza nuty akordu w kolejności góra–dół.
Wzory mogą tworzyć:
- linie basowe,
- partie perkusyjne,
- rytmiczne sekwencje syntezatorowe,
- frazy instrumentalne,
- rozbudowane patterny muzyczne.
W Combination i Multi można wykorzystywać dwa arpeggiatory jednocześnie.
Sampler – nie tylko generator ROM
TRITON-Rack zachował funkcje samplera znane z pierwszej generacji Tritona.
Dzięki temu moduł można wykorzystać nie tylko do odtwarzania fabrycznych brzmień, lecz również do pracy z własnym materiałem audio.
Próbki mogą służyć jako:
- nowe instrumenty,
- multisample,
- sample perkusyjne,
- frazy i loopy,
- efekty dźwiękowe.
Aż osiem rozszerzeń EXB-PCM
To prawdopodobnie najbardziej spektakularna przewaga Racka nad pierwszym Tritonem.
Klawiaturowa pierwsza generacja mogła przyjąć maksymalnie dwa rozszerzenia EXB-PCM.
TRITON-Rack obsługuje ich aż osiem.
Po zainstalowaniu kilku kart moduł może zostać przekształcony w ogromną bibliotekę brzmień przygotowaną pod konkretny rodzaj produkcji muzycznej.
EXB-PCM – specjalistyczne biblioteki
Korg przygotował całą rodzinę rozszerzeń PCM przeznaczonych dla Tritona i innych workstation tej generacji.
Rozszerzenia koncentrowały się na konkretnych grupach brzmień, dzięki czemu użytkownik mógł zbudować moduł odpowiadający własnemu sposobowi pracy.
Mogły to być między innymi dodatkowe brzmienia:
- orkiestrowe,
- fortepianowe,
- studyjne,
- taneczne i elektroniczne,
- instrumenty etniczne,
- brzmienia specjalistyczne.
Moduł, który można było bardzo mocno rozbudować
Do ośmiu opcjonalnych bibliotek PCM rozszerzających fabryczny materiał brzmieniowy.
Dodatkowy generator MOSS oparty na modelowaniu DSP, rozwijający możliwości syntezy poza klasyczny silnik PCM.
Interfejs dla zewnętrznych urządzeń pamięci, szczególnie przydatny przy pracy z samplerem.
Rozszerzenie cyfrowych możliwości wyjściowych, między innymi poprzez ADAT.
Opcjonalny interfejs dla rozwijanego wówczas cyfrowego systemu sieciowego mLAN.
Aktualizacje systemu dodawały kolejne funkcje i poprawiały pracę między innymi w Multi Mode.
EXB-MOSS – drugi typ syntezy w jednym module
Szczególnie ciekawym rozszerzeniem była opcjonalna karta EXB-MOSS.
Dodawała do Tritona dodatkowy generator Multi-Oscillator Synthesis System, wywodzący się z technologii zastosowanych wcześniej w Korgu Prophecy i Z1.
Dzięki niej jeden TRITON-Rack mógł łączyć:
- klasyczną syntezę HI opartą na PCM,
- własne sample,
- modelowanie DSP MOSS.
To bardzo ciekawa konfiguracja, bo Rack przestaje wtedy być tylko wielką biblioteką próbek. Staje się instrumentem wykorzystującym kilka różnych sposobów generowania dźwięku.
Naturalne środowisko: MIDI i komputer
W przypadku TRITON-Racka współpraca z zewnętrznym sekwencerem jest podstawowym sposobem wykorzystania instrumentu.
W Multi Mode można przygotować niezależne partie dla kolejnych kanałów MIDI.
W praktyce pozwala to używać Racka jak wielobrzmieniowego generatora dla całego projektu.
Integracja z programami DAW
Korg przygotowywał dla TRITON-Racka również narzędzia ułatwiające współpracę z programami komputerowymi.
Przykładem było środowisko przygotowane dla programu Logic, umożliwiające wybieranie Programów według nazw oraz kontrolowanie parametrów modułu przez MIDI.
Dla każdego z 16 kanałów przygotowano osobny wirtualny pasek sterujący.
Bez dużego TouchView – obsługa jest bardziej „rackowa”
Jedną z najbardziej oczywistych różnic względem klawiaturowego Tritona jest brak dużego centralnego ekranu dotykowego.
Przedni panel Racka musi zmieścić się w wysokości 2U, dlatego obsługa opiera się na znacznie mniejszym ekranie i fizycznych przyciskach funkcyjnych.
Korg opracował właśnie dla tego modelu system przycisków funkcyjnych, który później wykorzystano również w uproszczonym Tritonie Le.
Dlaczego wersja Rack miała sens w studiu?
W profesjonalnym studiu nie każdy generator dźwięku potrzebuje własnej klawiatury.
Jeżeli centralnym punktem zestawu jest jedna dobra klawiatura sterująca i komputerowy sekwencer, kolejne moduły można umieścić w jednej szafie rack.
TRITON-Rack oferował wtedy:
- brzmienia charakterystyczne dla Tritona,
- ogromną liczbę Programów,
- bardzo dużą liczbę Combinations,
- pracę 16-partową przez MIDI,
- sampling,
- podwójny arpeggiator,
- bardzo rozbudowane możliwości rozszerzeń.
TRITON-Rack również na scenie
Moduł nie musi oczywiście pozostawać wyłącznie w studiu.
W zestawie scenicznym można sterować nim z głównej klawiatury MIDI, korzystając z Programów i Combinations jako dodatkowego źródła brzmień.
Obudowa rackowa dobrze sprawdza się również podczas transportu, ponieważ moduł może być na stałe zamontowany w odpowiedniej skrzyni.
Ogromna biblioteka rozszerzeń
Ogromnym atutem całej rodziny Triton była liczba dodatkowych bibliotek.
Korg udostępniał także dodatkowe banki Programów, między innymi kolekcje przygotowane specjalnie dla instrumentów serii Triton.
Dzięki temu nawet bez instalowania dodatkowej pamięci PCM można było ładować nowe ustawienia Programów wykorzystujące fabryczne multisample.
System rozwijany po premierze
Korg aktualizował system TRITON-Racka również po jego premierze.
Późniejsze wersje dodawały między innymi:
- obsługę EXB-mLAN,
- Tap Tempo,
- usprawnione kopiowanie Combination do Multi Mode,
- ulepszenia ładowania sampli,
- poprawki współpracy rozszerzeń MOSS i SCSI.
Jak TRITON-Rack wygląda dzisiaj?
Współczesny komputer potrafi pomieścić tysiące razy więcej danych brzmieniowych, niż moduł sprzętowy z początku XXI wieku.
Nie oznacza to jednak, że TRITON-Rack stracił sens.
Jego wartością jest przede wszystkim konkretny charakter generatora HI i oryginalnych Programów Tritona.
To także jeden z tych modułów, które pozwalają korzystać ze sprzętowego instrumentu niemal jak z rozbudowanej biblioteki brzmień podłączonej do DAW.
W latach 2000. TRITON-Rack był sposobem na uzyskanie potężnego generatora Tritona bez kupowania kolejnego dużego instrumentu klawiszowego. Ta idea nadal ma sens w rozbudowanym zestawie sprzętowym.
Najważniejsze dane i możliwości
| Model | Korg TRITON-Rack |
|---|---|
| Rok premiery | 2000 |
| Typ | moduł brzmieniowy / sampler |
| Format obudowy | rack 2U |
| Generator | HI – Hyper Integrated Synthesis |
| Źródła dźwięku | PCM ROM + sampling |
| Programy | do 2057 |
| Combinations | do 1664 |
| Praca wielokanałowa | Multi Mode, 16 kanałów MIDI |
| Arpeggiator | podwójny polifoniczny |
| Sampler | funkcje samplingowe generacji TRITON |
| EXB-PCM | maksymalnie 8 kart |
| EXB-MOSS | opcjonalny generator Multi-Oscillator Synthesis System |
| EXB-SCSI | opcjonalny interfejs SCSI |
| EXB-DI | opcjonalne wyjście cyfrowe, w tym ADAT |
| EXB-mLAN | opcjonalny interfejs mLAN |
| Przeznaczenie | studio, MIDI, zewnętrzny sekwencer, DAW, zestaw sceniczny |
TRITON-Rack nie był jedynie pomniejszoną wersją popularnej workstation. Korg wykorzystał format rackowy, aby stworzyć znacznie bardziej wyspecjalizowany moduł brzmieniowy.
Generator HI, sampler, podwójny arpeggiator, Multi Mode oraz ogromna pamięć Programów i Combinations tworzyły bardzo mocną bazę.
Najbardziej wyjątkowa była jednak możliwość rozbudowy. Osiem kart EXB-PCM, opcjonalny MOSS, SCSI, cyfrowe wyjścia i mLAN pozwalały skonfigurować instrument zgodnie z potrzebami konkretnego studia.
Z dzisiejszej perspektywy szczególnie interesujące jest to, że TRITON-Rack reprezentuje epokę sprzętowych modułów brzmieniowych, kiedy producent budował studio z kilku połączonych przez MIDI urządzeń.
A ponieważ charakterystyczne brzmienie Tritona samo stało się częścią historii muzyki przełomu XX i XXI wieku, TRITON-Rack pozostaje dziś bardzo ciekawym cyfrowym klasykiem.